"Υπάρχω": Κριτική στην ταινία-αφιέρωμα στον Στέλιο Καζαντζίδη

Παρακολουθήσαμε κι εμείς την πολυαναμενόμενη ταινία-αφιέρωμα στον Στέλιο Καζαντζίδη. 

H επιθυμία του Καζαντζιδη να γίνει η ζωή του ταινία ήταν γνωστή. Πριν φύγει για τις ΗΠΑ, το 1976, είχε δηλώσει στον Γιώργο Λιάνη ότι θα το ζητήσει από τον σκηνοθέτη Ηλία Καζάν. Δεν γνωρίζουμε αν τελικά το έπραξε στα χρόνια που έζησε εκεί. Αλλά και αργότερα, όταν επέστρεψε, υπήρξε η φήμη ότι ο φίλος και κουμπάρος του Βασίλης Βασιλικός, ετοίμαζε ταινία για τον Καζαντζίδη, με σκηνοθέτη τον Κώστα Γαβρά. 

Τελικά η επιθυμία του έγινε πράξη. Η ταινία, με τίτλο «Υπάρχω», που υπογράφει ο σκηνοθέτης Γιώργος Τσεμπερόπουλος και η σεναριογράφος Κατερίνα Μπέη, έκανε πρεμιέρα στις 19 Δεκεμβρίου. 

Ο Ευάγγελος Φυλακτός για τον Στέλιο Καζαντζίδη

Ευάγγελος Φυλακτός - Στέλιος Καζαντζίδης σε κέντρο διασκέδασης
στους "Χορτατζήδες" Θεσσαλονίκης το καλοκαίρι του 1963.

Μια φωτογραφία με τον Στέλιο Καζαντζίδη, το καλοκαίρι του 1963 στη Θεσσαλονίκη, στάθηκε αφορμή για να επικοινωνήσουμε με τον κο Ευάγγελο Φυλακτό. Ο Ευάγγελος Φυλακτός - ιδρυτής  της καλλιτεχνικής επιχείρησης μαρμάρου με την επωνυμία "Φυλακτός" - υπήρξε στιχουργός του λαϊκού μας τραγουδιού με κάποιες αξιοσημείωτες συνεργασίες όπως αυτή με τον Θοδωρή Δερβενιώτη.

Ο κύριος Φυλακτός μοιράστηκε μαζί μας την εμπειρία της γνωριμίας του με τον Στέλιο Καζαντζίδη. Η γνωριμία αυτή στάθηκε αφορμή να "κατέβει" στην Αθήνα και έτσι να επισκεφτεί για πρώτη φορά τον ιερό βράχο της Ακρόπολης.

Εντυπωσιασμένος από τον Παρθενώνα είχε την τρελλή ιδέα να γίνει καλλιτέχνης του μαρμάρου για να συμβάλλει και αυτός στην αναβίωση της αρχαίας ελληνικής τέχνης!

Μετά από 35 χρόνια από την πρώτη εκείνη επίσκεψη του στην Ακρόπολη η αρμόδια Επιστημονική Επιτροπή της Ακρόπολης (Υ.Σ.Μ.Α.) εκτιμώντας την αγάπη και τις γνώσεις του Ευάγγελου Φυλακτού για την κλασική τέχνη και τον Αρχαίο Ελληνικό Πολιτισμό, αξιολογώντας και τις κατασκευαστικές του ικανότητες εμπιστεύτηκαν στην οικογενειακή επιχείρηση "ΦΥΛΑΚΤΟΣ" την επεξεργασία εννέα αράβδωτων σπονδύλων και την φιλοτέχνηση τριών τριγλύφων και δύον γείσων, σε τελική μορφή, για την αναστήλωση του Παρθενώνα.

Το μεγάλο του όνειρο έγινε πραγματικότητα. Η επιθυμία του όμως να τραγουδήσει ο Στέλιος Καζαντζίδης ένα δικό του τραγούδι δεν εκπληρώθηκε ποτέ.

Ο Γαβρήλος Κοκώνας με τον Στέλιο Καζαντζίδη

Γαβρήλος Κοκώνας, Στέλιος Καζαντζίδης και Αντώνης Πλατύς
στα Λιμενάρια Θάσου το 1983.

Σήμερα δημοσιεύουμε μια φωτογραφία που μοιράστηκε μαζί μας ο κος Γαβρήλος Κοκώνας. 

Είναι τραβηγμένη στα Λιμενάρια Θάσου το 1983. Από αριστερά εμφανίζονται ο Γαβρήλος Κοκώνας, ο Στέλιος Καζαντζίδης και ο Αντώνης Πλατύς σε ένα καϊκι.

Καζαντζίδης - Μαρινέλλα: "Η μεγάλη συνάντηση" και ένας άγνωστος δίσκος

Στέλιος Καζαντζίδης και Μαρινέλλα

Καζαντζίδης - Μαρινέλλα. Το πιο δημοφιλές κάποτε ζευγάρι του λαϊκού τραγουδιού, ξανάσμιξαν για έναν δίσκο που θα κυκλοφορήσει στα μέσα της ερχόμενης εβδομάδας, λίγο πριν από το Πάσχα και θα αποτελέσει ασφαλώς το γεγονός της χρονιάς στο τραγούδι. 

Συνθέτης των τραγουδιών, ο πάλαι ποτέ συνεργάτης του Στέλιου Καζαντζίδη και εχθρός του τα τελευταία χρόνια Χρήστος Νικολόπουλος, ο οποίος συμμετέχει και ως μουσικός με το μπουζούκι του. 

Τίτλος του δίσκου "η μεγάλη συνάντηση". Έτσι με έναν δίσκο έχουμε μια αναπάντεχη "συνάντηση κορυφής", η οποία δεν είναι άσχετη προς το όλο κλίμα της συμφιλίωσης και της ομοψυχίας που κυριαρχεί τον τελευταίο καιρό στο χώρο του τραγουδιού, κορυφαία εκδήλωση του οποίου υπήρξε η προχτεσινή διακήρυξη ομόνοιας και συνεργασίας μεταξύ των σωματείων δημιουργών - εκτελεστών. 

Ο δίσκος που ετοιμάστηκε με πλήρη μυστικότητα ώστε να μη διαρρεύσει (λέγεται ότι ο Στέλιος δεν το είπε ούτε καν στη μάνα του, την κυρά Γεσθημανή) αποφασιστηκε και ηχογραφήθηκε "κεκλεισμένων των θυρών" σε χρόνο ρεκόρ, μόλις ο Καζαντζίδης αποδεσμεύτηκε από τη δισκογραφική εταιρεία "Μίνως" στην οποία ανήκε και προσχώρησε (έναντι αδρού τιμήματος) στην "Πόλυγκραμ", με την οποία συνεργαζόταν ως προχτές η Μαρινέλλα. 

Ήδη χτεσινό δελτίο τύπου της "Μίνως" μετά φωτογραφίας, μας πληροφορεί ότι η τραγουδίστρια υπέγραψε συμβόλαιο και ανήκει στο δυναμικό της. Πρόλαβε όμως πριν να ολοκληρώσει το δίσκο με τον Καζαντζίδη. 

"Δεν φταις εσύ, η φαντασία μου τα φταίει…"

Το εξώφυλλο του βιβλίου
του Θανάση Λάλα

Πάνε λίγες μέρες που κυκλοφόρησε το βιβλίο του Θανάση Λάλα για τον Στέλιο Καζαντζίδη με τίτλο "Θηρίο Ανήμερο" από τις εκδόσεις Αρμός. 

Σχεδόν όλα τα βιβλία που έχουν κυκλοφορήσει για τον Στέλιο Καζαντζίδη είναι - κατά τη γνώμη μας - ανεπαρκή και πρόχειρα. Βιάστηκαν βλέπετε πολλοί στο παρελθόν να καταγράψουν την "ιστορία" κάνοντας παράλληλα την όποια καριέρα τους. 

Βέβαια, μετά το βιολογικό τέλος του Στέλιου Καζαντζίδη το κακό έχει παραγίνει. Κολάζ, φαντασιακές ιστορίες και συνομιλίες, πλαστές φωτογραφίες, ατεκμηρίωτο υλικό… 

Κι όλα αυτά με την υποστήριξη πάντα των ημετέρων που κατέχουν θέσεις επικοινωνιακής ισχύος. Βλέπετε το κονφόρμ, το "όλοι μαζί" δουλεύει πάντα όταν πρέπει. 

Δυστυχώς το καινούριο βιβλίο του Θανάση Λάλα δεν αποτελεί εξαίρεση.

Πρόκειται για ένα ογκώδες έργο 500 περίπου σελίδων. Στον πρόλογο του βιβλίου διαβάζουμε: "Ο Στέλιος Καζαντζίδης που είναι κλεισμένος υπό μορφή αυτοβιογραφικών διαλόγων μέσα σε αυτό το βιβλίο είναι ένας “άλλος” Καζαντζίδης". 

Ο Στέλιος Καζαντζίδης σε γραμματόσημο

“Λαμβάνοντας υπόψη το 2452/02.09.2009 έγγραφό σας αναφορικά με την έκδοση σειράς γραμματοσήμων προς τιμήν του μεγάλου βάρδου Στέλιου Καζαντζίδη, σας ενημερώνουμε ότι τα Ελληνικά Ταχυδρομεία προχώρησαν στις 16 Σεπτεμβρίου 2010 στην έκδοση της Αναμνηστικής Σειράς Γραμματοσήμων “Αφιέρωμα στο ελληνικό λαϊκό τραγούδι”, τιμώντας μεγάλους καλλιτέχνες που έγραψαν τη δική τους ιστορία στο ελληνικό πεντάγραμμο, μεταξύ των οποίων και ο αξέχαστος Στέλιος Καζαντζίδης”. 

Με αυτό το σύντομο κείμενο η Διεύθυνση Φιλοτελισμού των Ελληνικών Ταχυδρομείων ενημέρωσε τον Σύλλογο Φίλων Στέλιου Καζαντζίδη Ν. Ευβοίας “Υπάρχω”, για την κυκλοφορία της τιμητικής σειράς γραμματοσήμων με τίτλο “Αφιέρωμα στο ελληνικό λαϊκό τραγούδι”. Το αίτημα του συλλόγου έπιασε τόπο. 

Γιώργος Ζαμπέτας, Γρηγόρης Μπιθικώτσης, Βίκυ Μοσχολιού, Βασίλης Τσιτσάνης, Σωτηρία Μπέλλου και φυσικά ο Στέλιος Καζαντζίδης ήταν τα πρόσωπα που επιλέχθηκαν απο τα ΕΛΤΑ. 

“Ήρθα, είδα και θα φύγω” και η λογοκρισία; (ΒΙΝΤΕΟ)

Ο κιθαρίστας και τραγουδιστής
Αντώνης Μουστάκας

Πολλές φορές στο παρελθόν αναφερθήκαμε στον παράγοντα “λογοκρισία” στα χρόνια που ο Στέλιος Καζαντζίδης μεσουρανούσε. Όλα τα μέσα ψυχαγωγίας, και δη αυτά που έχουν μαζική απήχηση, βρέθηκαν στο στόχαστρο. Από τη δικτατορία του Μεταξά με τον αναγκαστικό νόμο 446/1937 μέχρι και τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, πολλοί καλλιτέχνες και δημιουργοί ήρθαν αντιμέτωποι με λογοκριτικές πρακτικές - κρατικές ή μή. 

Ο Στέλιος Καζαντζίδης, μιλώντας για την απόπειρα να κάνει τη δική του εταιρεία την Standard, θα εκμυστηρευτεί στον Βασίλη Βασιλικό στα 1980 («Υπάρχω», Εκδόσεις Λιβάνη): «Η λογοκρισία εσκεμμένα σαμποτάριζε ότι τραγούδια τους πήγαινα. Με ένα X, με κόκκινο μολύβι, “Απορρίπτεται, απορρίπτεται, απορρίπτεται”. Μου πέρασαν κάτι τραγουδάκια μόνο, που μίλαγαν για ακροθαλασσιές και για γλάρους … Είχα αγανακτήσει! Εμένα με τσάκισε η λογοκρισία». 

Θύμα - σύμφωνα με μαρτυρίες - της λογοκρισίας υπήρξε ένα καταπληκτικό τραγούδι του Απόστολου Καλδάρα και στίχους του Κώστα Βίρβου με τίτλο “Ήρθα, είδα και θα φύγω”. Η ηχογράφηση με τον Στέλιο Καζαντζίδη και την Μαρινέλλα έγινε στις 11 Φλεβάρη του 1958 με μπουζούκι τον Γιάννη Καραμπεσίνη. 

Συνέντευξη του Στέλιου Καζαντζίδη στην Γιάννα Λοϊζίδου (1999)

Η Γιάννα Λοϊζίδου

Σήμερα δημοσιεύουμε μια συνέντευξη που παραχώρησε ο Στέλιος Καζαντζίδης στην ραδιοφωνική παραγωγό Γιάννα Λοϊζίδου, για το Κυπριακό σταθμό “Ράδιο Πρώτο”. 

Η συνέντευξη έλαβε χώρα στο σπίτι του Στέλιου Καζαντζίδη, το καλοκαίρι του 1999. Δεν έχει την αυστηρή δομή μια συνέντευξης. Είναι, θα λέγαμε, περισσότερο μια εκτενής φιλική κουβέντα με αρκετό ενδιαφέρον. 

Ευχαριστούμε από καρδιάς τον υπεύθυνο προγραμμάτων του “Ράδιο Πρώτο” κο Γιώργο Καραμπατάκη, που μας επέτρεψε να απομαγνητοφωνήσουμε και να δημοσιεύσουμε τη συνέντευξη αυτή. 

Συνέντευξη του Στέλιου Καζαντζίδη στον Στέλιο Ελληνιάδη (Περιοδικό ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΕΥΧΟΣ 29 Απρίλιος 1980)

Τη συνέντευξη που δημοσιεύουμε σήμερα, την παραχώρησε ο Στέλιος Καζαντζίδης στον Στέλιο Ελληνιάδη τον Απρίλιο του 1980.
για το 29ο τεύχος του περιοδικού "Μουσική".

Είναι η περίοδος που ο Στέλιος Καζαντζίδης, έχοντας επιστρέψει από τις Η.Π.Α, βρίσκεται σε σύγκρουση με την εταιρεία "Μίνως Μάτσας και Υιός" και ήδη μετράει 5 χρόνια αποχής από τη δισκογραφία.

Στη συνέντευξη αυτή ο Στέλιος Καζαντζίδης μιλά για το συμβόλαιο με τη δισκογραφική του Μάκη Μάτσα και τους όρους του που αρνείται πεισματικά να εκπληρώσει, για την κατάσταση στη δισκογραφία και την Ελλάδα του 1980.

Εμείς ευχαριστούμε ειλικρινά τους υπεύθυνους του περιοδικού "Μουσική" που μας έδωσαν την άδεια να αναδημοσιεύσουμε την ενδιαφέρουσα αυτή συνέντευξη.

«Γύφτος λαός» - Ένας δίσκος που δεν έγινε ποτέ (ΒΙΝΤΕΟ)

Ο Στέλιος Καζαντζίδης με τον Πυθαγόρα

Ο Στέλιος Καζαντζίδης, ήδη από το 1976, βρίσκεται στην Αμερική. Ο γνωστός οργανοπαίκτης Δημήτρης Τζάρας, εγκατεστημένος, τότε, στο Clearwarter της Φλόριντα, δέχεται ένα απροσδόκητο τηλεφώνημα: «Να έλθω για το σπίτι;», τον ρώτησε ο Στέλιος, για να πάρει την απάντηση: «Μέσα στην ψυχή µου αν ψάξεις θα βρεις τον Καζαντζίδη!». Εκεί, στη Φλόριντα,  ο Καζαντζίδης γνώρισε και παντρεύτηκε την Αντωνία Κωνσταντουλάκη (στις 15 Απριλίου του 1977). Στο γάμο τους και στο χρονικό της σχέσης τους θα αναφερθούμε σε επόμενη δημοσίευση. Εκεί, στη Φλόριντα, αποφάσισε να δισκογραφήσει εκ νέου. 

Η αλληλογραφία, που αντάλλασε με τον, τότε, φίλο και κουμπάρο του Χρήστο Νικολόπουλο μαρτυρά πως η ιδέα ενός νέου δίσκου, μετά και τη συνταρακτική επιτυχία του «Υπάρχω», «έπεσε στο τραπέζι». Έγραψε, λοιπόν, ο Καζαντζίδης του Νικολόπουλου: «Τώρα ας έλθουμε στο θέμα που μας απασχολεί άμεσα, δηλαδή του δίσκου. Ο Μάτσας δέχτηκε να γίνει εδώ ο δίσκος και με όσα του ζήτησα… Θέλω να μου στείλεις καλά τραγούδια και θέλω να μη σου γυρίσω κανένα πίσω» (Φλόριντα 19/5/1977). 

Είναι ένα πολύ μικρό απόσπασμα από τα γράμματα που έστειλε ο Καζαντζίδης στον Νικολόπουλο την περίοδο εκείνη και δημοσίευσε ο Κώστας Μπαλαχούτης στο βιβλίο του «Κι όσο Υπάρχεις θα υπάρχω» (Εκδόσεις Ατραπός). 

«Ένα γλέντι με τον Στελάρα»

Θανάσης Σοφράς και Στέλιος Καζαντζίδης
στο STUDIO του Τάσου Κυριαζή

«Η επιθυμία ήταν παλιά. Η πρόταση από μας τους αγαπημένους φίλους, ήταν κοινή και ανανεωνόταν διαρκώς. Ο αυθορμητισμός του Στέλιου εκδηλώθηκε τώρα. Πριν 25 μέρες. Είπε: Θα κάνουμε δίσκο, ένα γλέντι με τους φίλους μου, την ημέρα της γιορτής μου. Θα ηχογραφήσουμε ζωντανά μέσα σε μια ταβέρνα, τα τραγούδια μου, τα διαμάντια μου…», έγραψε ο Πάνος Γεραμάνης στο εσώφυλλο του δίσκου «Ένα γλέντι με τον Στελάρα». 

Ο δίσκος κυκλοφόρησε από την MBI στα 1993 ως μοναδικό ντοκουμέντο, ως ζωντανή ηχογράφηση. Πράγματι η ζωντανή ηχογράφηση θα ήταν είδηση, καθώς ο Καζαντζίδης απείχε από τις ζωντανές εμφανίσεις στα νυχτερινά κέντρα από το 1966. Η ηχογράφηση όμως, δεν ήταν ζωντανή ή μάλλον (γιατί κατά κάποιον τρόπο ζωντανή ήταν) δεν έγινε στην ταβέρνα «Χρυσό Πέταλο» στους Θρακομακεδόνες, όπως αναγράφεται στο οπισθόφυλλο του δίσκου. 

Συνέντευξη Στέλιου Καζαντζίδη στον Ιωάννη Δελόγλου (1977)

Πρόκειται για μια συνέντευξη που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Ακρόπολις» στις 7 Δεκεμβρίου του 1977. Έκτοτε αναδημοσιεύτηκε κάποιες φορές, σε άλλα έντυπα (για παράδειγμα το 2001 στην εφημερίδα «Σερραϊκόν Θάρρος»). 

Στις αναδημοσιεύσεις αυτές, διαπιστώνονται παρεμβάσεις επί του πρωτότυπου, που δεν αλλοιώνουν το περιεχόμενο. Από την άλλη, συμβαίνει συχνά, συνεντεύξεις ολόκληρες να «χτίζονται» πάνω σε αποσπασματικές ηχογραφήσεις ή ημιτελείς σημειώσεις. Για λόγους ιστορικής ακρίβειας επιλέξαμε να δημοσιεύσουμε το πρωτότυπο, ακόμα και αν οι αναδημοσιεύσεις είναι πληρέστερες ως προς την απόδοση των νοημάτων. 

Η συνέντευξη έλαβε χώρα στην ψαροταβέρνα «EL GRECO» στο Kornwestheim, 10 χιλιόμετρα μακριά απ’ τη Στουτγάρδη. Ευχαριστούμε τον κύριο Ιωάννη Δελόγλου που ανταποκρίθηκε, άμεσα, στο κάλεσμά μας, και μας απέστειλε την συνέντευξη και τις αναδημοσιεύσεις που κατά καιρούς γίνανε. 

Προς αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας...

Καζαντζίδης και Νταλάρας,
στην τηλεοπτική παρουσίαση του δίσκου "Υπάρχω"

«Εύλογα θα αναρωτηθεί κάποιος:  Μα καλά, τόσο τέλεια ήταν η σχέση τους; Ειδικά τα τελευταία χρόνια, ο Καζαντζίδης είχε εκφρασθεί στις συνεντεύξεις του με πολύ αρνητικές δηλώσεις για τον Νταλάρα… Όντως έτσι είναι… Αν μπούμε όμως στη διαδικασία να αναλύσουμε αυτές τις δηλώσεις και τις αιτίες ή τις αφορμές που τις προκάλεσαν, πολύ περισσότερο τώρα, που η μια από τις δυο πλευρές δεν μπορεί να απαντήσει, ίσως να μη φτάσουν όλες οι διαδικτυακές σελίδες… Άλλωστε, προσωπικά, πάντα προσπαθώ κι αυτό είναι στάση ζωής, να κρατώ τα καλά, να τα τονίζω και όπου χρειάζεται αν μπορώ να συμβιβάζω… Ποτέ δεν ήμουν του «Διαίρει και βασίλευε» ή του «Ρίξε κι άλλο λάδι στη φωτιά»… Ελπίζω οι αναγνώστες να συγχωρήσουν αυτή μου την αδυναμία…». 

Αυτός είναι ο επίλογος μιας δημοσίευσης στο περιοδικό Ogdoo.gr, με τίτλο «Όταν ο Καζαντζίδης συναντά τον Νταλάρα». Το κείμενο που δημοσιεύτηκε σε δύο συνέχειες (1,2) υπογράφει ο Θανάσης Γιώγλου, γνωστός (και κατά τ' άλλα συμπαθής) ερευνητής και αρθρογράφος. Διαπιστώνουμε σε κάθε απόπειρα, εμπορικού χαρακτήρα, μια τάση ωραιοποίησης, αποσιώπησης και σύγχυσης, με στόχο την αποδοχή από το ευρύ κοινό. Το ευρύ κοινό που δεν στέκεται σε μερικότητες και δεδομένα, μα που αναζητά και αναπαράγει απόψεις που επικυρώνει το ισχυρό εμπορικό σήμα ενός ραδιοφωνικού σταθμού, μιας εφημερίδας, ενός ηλεκτρονικού περιοδικού, ενός τηλεοπτικού σταθμού. 

«Ο δρόμος της επιστροφής» (BINTEO)

Στα 1987 ο Στέλιος Καζαντζίδης επανέρχεται στη δισκογραφία με το δίσκο «Ο δρόμος της επιστροφής», μετά από απουσία δώδεκα περίπου χρόνων. Είναι λίγο - πολύ γνωστή η πολύχρονη διαμάχη του με τη δισκογραφική εταιρεία «ΜΙΝΩΣ» (οι ακριβείς λόγοι, ωστόσο, παραμένουν στους πολλούς άγνωστοι) , διαμάχη που τον ανάγκασε να αποχωρήσει από τη δισκογραφία στα 1975, μετά και την κυκλοφορία του «Υπάρχω». 

Ο «δρόμος της επιστροφής» ήταν ένας από τους περίπου τέσσερις δίσκους, που βάσει συμβολαίου, χρωστούσε στον Μάκη Μάτσα. Το συμβόλαιο αυτό, που ανανέωσε το 1972 ο Καζαντζίδης, τερματίστηκε στις 17 Απριλίου του 1986 στη Βουλή των Ελλήνων. Ο Αντώνης Τρίτσης - υπουργός Παιδείας στην, τότε, κυβέρνηση ΠΑ.ΣΟ.Κ, εισήγαγε την τροπολογία με γενικό αριθμό 378 και ειδικό 36. Η τροπολογία αυτή έγινε δεκτή και ψηφίστηκε ως άρθρο 46 του σχεδίου νόμου, άρθρο που καταργήθηκε με το άρθρο 72 του νόμου 2121/1993. 

Ο δίσκος κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 1987. Η ηχογράφηση έγινε στο στούντιο ECHO με ηχολήπτες τους Τάκη Φιλιππίδη και Χρήστο Κοσμά, ενώ της παραγωγής επιμελήθηκε ο Αχιλλέας Θεοφίλου. 

Τα 80α γενέθλια του Στέλιου

Αν ο Στέλιος ζούσε, θα έκλεινε σήμερα τα 80 του χρόνια. Γεννήθηκε στις 29 Αυγούστου του 1931 στην Νέα Ιωνία Αττικής, στην οδό Αλαΐας. Τα παιδικά του χρόνια είναι λίγο – πολύ γνωστά σε όλους. Ο πατέρας του, Χαράλαμπος και η μητέρα του, Γεσθημανή, ήταν πρόσφυγες. 

Στη δεκαετία του 1930 η ζωή ήταν δύσκολη, για τους περισσότερους. Ειδικότερα για τους πρόσφυγες, που εγκαταστάθηκαν μετά το 1923 στα αστικά κέντρα (μεγάλα ή μικρά) σε όλη την ελληνική επικράτεια. Η οικογένεια Καζαντζίδη, λοιπόν, δε θα μπορούσε παρά να βιοπορίζεται με δυσκολία. Πολλές άλλες οικογένειες ζούσαν σε παρόμοιες συνθήκες. 

Στα χρόνια της κατοχής οι συνθήκες έγιναν δυσχερέστερες και η οικογένεια Καζαντζίδη αναγκάστηκε να μεταβεί στα Πλατανάκια Σερρών και έπειτα στη Ροδώνα Κιλκίς. Αργότερα επέστρεψαν πάλι στην Αθήνα. 

Ο πατέρας του οργανώθηκε στις τάξεις του ΕΛΑΣ και προσέφερε τις υπηρεσίες του στην Επιμελητεία του Αντάρτη (ΕΤΑ). Στα χρόνια του εμφυλίου δολοφονήθηκε από παρακρατικούς αντικομμουνιστές. 

Συνέντευξη του Στέλιου Καζαντζίδη στον Νίκο Μωραΐτη (Μάρτιος 2001)

Ο Νίκος Μωραΐτης

Ο Νίκος Μωραΐτης είναι στιχουργός. Εργάζεται ως δημοσιογράφος. Έχει στο ενεργητικό του πολλές – κάποιες σημαντικές – συνεργασίες και τραγούδια, πολλά από τα οποία εξαιρετικά δημοφιλή και επιτυχημένα εμπορικά. 

Τον ευχαριστούμε που μας έδωσε την άδεια να δημοσιεύσουμε μια συνέντευξή του με τον Στέλιο Καζαντζίδη, που πρωτοδημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Το Βήμα». 

Μας ζήτησε μάλιστα να τονίσουμε πως μας παραχωρεί την άδεια με πολύ σεβασμό και απεριόριστη εκτίμηση στο μύθο του Στέλιου Καζαντζίδη.

 

1966: Ο Καζαντζίδης αποχωρεί από τη νύχτα

«Αποχωρεί ο Καζαντζίδης. Είναι μια είδηση, που σίγουρα θ’ αναστατώσει τον κόσμο του λαϊκού τραγουδιού και τους θαυμαστάς του δημοφιλούς καλλιτέχνου. Την ανακοίνωση αυτή έκανε ο ίδιος με τα λόγια: «Το φετεινό καλοκαίρι θα είναι η τελευταία μου εμφάνιση στο πάλκο και στην Ελλάδα. Αποσύρομαι και φεύγω. Γράψτε το. Και τονίστε ότι όταν λέει κάτι ο Καζαντζίδης, το κάνει.»Σαν τον ρώτησαν ποιοι λόγοι τον αναγκάζουν σ’ αυτή την πράξη, τώρα ακριβώς που βρίσκεται στο ζενίθ της καριέρας του, ο Καζαντζίδης αναστέναξε και είπε: «Έτσι πρέπει. Κάποτε θα πω τους λόγους, όταν θα γράψω για τη ζωή μου…». Και έτσι αγαπητοί αναγνώστες κάντε λίγη υπομονή. Τους λόγους που αναγκάζουν τον Καζαντζίδη να αποσυρθή από το επάγγελμα, που του χάρισε δόξα και πλούτη, θα τους μάθετε κάποτε. Ο Καζαντζίδης αφήνει το τραγούδι και φεύγει από την Ελλάδα… Που πάει και τι σκοπεύει να κάνη, δεν είναι ακόμη σε κανέναν γνωστό.»

Ο Στέλιος Καζαντζίδης στο
απόγειο της καριέρας του

Αυτό ήταν ακριβώς το κείμενο, που δημοσιεύτηκε στις 4 Μαΐου του 1962, στην στήλη «Γραμμούλες» της εφημερίδας «Ταχυδρόμος». Την στήλη υπογράφει κάποιος με το ψευδώνυμο «Αλεξανδρινός». Το ίδιο περίπου κείμενο (με μερικές αλλαγές και προσθήκες) κυκλοφόρησε την ίδια χρονιά και στο εβδομαδιαίο περιοδικό «Ντoμινό», όπως διαβάζουμε στο λεύκωμα με τίτλο «Όταν η φωνή φτάνει στο θρύλο» (Εκδόσεις Άγκυρα, 2001) του οποίου επιμελήθηκε ο Πάνος Γεραμάνης.

Η είδηση «βόμβα», ήταν πέρα για πέρα αληθινή αλλά επιβεβαιώθηκε τέσσερα, περίπου, χρόνια μετά την πρώτη δημοσίευση. To 1966, ο Καζαντζίδης αποχώρησε οριστικά και αμετάκλητα – μέχρι το βιολογικό του τέλος - από τις ζωντανές εμφανίσεις. Στα χρόνια απουσίας του, ποτέ δεν μας αποκάλυψε τους πραγματικούς λόγους που τον οδήγησαν σε μια τόσο κρίσιμη απόφαση, απόφαση, που αν θέλουμε να είμαστε δίκαιοι με τους εαυτούς μας, ενίσχυσε όσο τίποτα και διατήρησε, αν όχι δημιούργησε, τον μύθο του Στέλιου Καζαντζίδη. Είναι αξιοπερίεργο πώς ένας τόσο δημοφιλής τραγουδιστής, με υψηλότατες οικονομικές απολαβές, στην πλέον παραγωγική ηλικία (34 μόλις χρόνων) αποφασίζει να απέχει από τις ζωντανές εμφανίσεις, που στη δεκαετία του 60, μαζί με τις κινηματογραφικές συμμετοχές είναι το βασικότερο κομμάτι της «διαφημιστικής» καμπάνιας του τραγουδιστή και το πεδίο αξιολόγησης και προβολής του έργου του.

«Ποιος δρόμος είναι ανοιχτός» (ΒΙΝΤΕΟ)

«Από παλιά είχα πάθος για τον κινηματογράφο. Έπαιξα σε πολλές ταινίες. Περίπου σε τριάντα ή σαράντα. Σε μια ταινία ο Κούρκουλος σηκώνεται απ’ το τραπέζι και έρχεται και τραγουδάμε αγκαλιασμένοι “Ο δρόμος είναι σκοτεινός”. Και στη συνέχεια – ήταν η απαίτηση του σκηνοθέτη – τον μαχαιρώνουν.» («Υπάρχω», Εκδόσεις Λιβάνη σελ. 227)

Έτσι αφηγείται ο Στέλιος Καζαντζίδης – στα 1980, στον Βασίλη Βασιλικό, την επαγγελματική του «επαφή» με τον κινηματογράφο, αλλά και την ανάμνηση του από τα γυρίσματα της ταινίας «Οι αδίστακτοι»

Αν και ο τίτλος του τραγουδιού είναι «Ποιος δρόμος είναι ανοιχτός», ισχύει ότι Καζαντζίδης και Κούρκουλος τραγούδησαν αγκαλιασμένοι για τις ανάγκες της ταινίας, που σκηνοθέτησε ο Ντίνος Κατσουρίδης. Μάλιστα, η ηχογράφηση αυτή, κατέληξε να είναι και η επίσημη και μοναδική από μέρους του Στέλιου, πριν την επανεκτέλεση του Πάνου Τζανετή.

Ο Βασίλης Βασιλικός για τον Στέλιο Καζαντζίδη

Ο Βασίλης Βασιλικός

Ο Βασίλης Βασιλικός γεννήθηκε στη Θάσο το Νοέμβριο του 1934. Πολυγραφότατος. Ίσως ο παραγωγικότερος Έλληνας συγγραφέας και μετά τον Νίκο Καζαντζάκη, ο πλέον «μεταφρασμένος» στις χώρες του εξωτερικού. Σπούδασε Νομικά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και σκηνοθεσία τηλεόρασης στο Yale University, Drama School - SRT στη Νέα Υόρκη, ενώ διετέλεσε πρέσβης της Ουνέσκο στα 1996 και αναπληρωτής γενικός διευθυντής της κρατικής τηλεόρασης από το 1981 ως το 1984. (όχι πως αυτά έχουν σημασία για μας, απλώς τα αναφέρουμε. Επιμένουμε να αξιολογούμε τους ανθρώπους επί της ουσίας). Υπήρξε στενός φίλος του Καζαντζίδη και κουμπάρος του. 

Ο Βασίλης Βασιλικός, λοιπόν, ανταποκρίθηκε στο κάλεσμά μας, και μας έστειλε ένα κείμενο, χαιρετίζοντας έτσι την προσπάθειά μας. Τον ευχαριστούμε θερμά. Δημοσιεύουμε αυτούσιο το κείμενό του, στο οποίο φαίνεται επιφυλακτικός απέναντί μας. Δικαίως. Τον διαβεβαιώνουμε, ωστόσο, πως καταθέτουμε το έργο μας, μακριά από προκαταλήψεις, αβάσιμες αφαιρέσεις, υπερβολές και οικονομικές συναλλαγές· κάθε είδους.

Νέα κυκλοφορία: Βασίλης Βασιλικός, «Στέλιος Καζαντζίδης 1931 – 2001»

 Μόλις σήμερα ενημερωθήκαμε για την κυκλοφορία ενός βιβλίου από τις εκδόσεις «ΚΨΜ», με τίτλο «Στέλιος Καζαντζίδης 1931 – 2001», που φέρει την υπογραφή του Βασίλη Βασιλικού.

Κυκλοφόρησε στις 24 του προηγούμενου μήνα και όπως πληροφορηθήκαμε από τον ίδιο τον εκδοτικό οίκο, αποτελεί μια εμπλουτισμένη επανέκδοση του «Υπάρχω» (Α.Α. Λιβάνη, Αθήνα 2000) - που τόσο θόρυβο προκάλεσε - και του «Η ζωή μου όλη» (Εκδόσεις Φιλιππότη, Αθήνα 1978).